Kawa z grzybów encyklopedia · kawazgrzybow.pl

Jakie grzyby trafiają do kawy: cztery gatunki podstawowe

Stan wiedzy i danych:

Cztery gatunki dominują w kategorii: soplówka jeżowata, reishi, kordyceps i chaga. Różnią się deklarowanym działaniem, ale także stanem badań: trzy mają badania dawkowe u ludzi, chaga nie ma żadnego. Część produktów łączy sześć albo siedem gatunków naraz, co utrudnia ocenę dawki każdego z osobna.

Gatunek Nazwa łacińska Uznawane za aktywne Badania dawkowe u ludzi Marki z tym gatunkiem
Soplówka jeżowata (lion's mane) Hericium erinaceus hericenony, erinacyny, beta-glukany tak, 1800 i 3000 mg dziennie 9 z 10
Kordyceps Cordyceps militaris, Cordyceps sinensis kordycepina, beta-glukany tak, militaris 1000 mg jednorazowo 8 z 10
Reishi (lakownica lśniąca) Ganoderma lucidum triterpeny, beta-glukany tak, od 500 do 2000 mg dziennie 7 z 10
Chaga (błyskoporek podkorowy) Inonotus obliquus betulina, beta-glukany, polifenole nie, tylko badania na zwierzętach 4 z 10

Soplówka jeżowata, czyli lion's mane

Hericium erinaceus rośnie na pniach drzew liściastych i tworzy charakterystyczne, zwisające „sople”. Za związki odpowiedzialne za jej działanie na układ nerwowy uważa się hericenony, obecne w owocniku, i erinacyny, obecne w grzybni.

U ludzi badano ją w dwóch dawkach: 3000 mg suchego proszku dziennie przez 16 tygodni u 30 osób w wieku od 50 do 80 lat z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi oraz 1800 mg dziennie przez 28 dni u 41 zdrowych dorosłych w wieku od 18 do 45 lat. To najczęstszy grzyb w kawach na rynku PL.

Reishi, czyli lakownica lśniąca

Ganoderma lucidum to twardy, lśniący grzyb rosnący na drewnie. Za aktywne uważa się triterpeny, odpowiadające też za gorzki smak, i beta-glukany. Triterpeny słabo rozpuszczają się w wodzie, dlatego pełniejszy ekstrakt wymaga także ekstrakcji alkoholowej.

Badano je w zakresie od 500 do 2000 mg dziennie: 500 i 1000 mg u 78 studentek przez 30 dni oraz 2000 mg suchego ekstraktu u starszych kobiet przez 8 tygodni. Podawanie tylko górnej dawki przy opisie produktu byłoby mylące, bo dolna to 500 mg.

Kordyceps: militaris i sinensis

Pod nazwą „kordyceps” kryją się dwa gatunki. Cordyceps sinensis w naturze rozwija się na larwach owadów w Himalajach i w suplementach występuje zwykle jako grzybnia z hodowli. Cordyceps militaris da się hodować do postaci owocnika i zawiera, jak opisuje literatura, więcej kordycepiny.

Badanie dawkowe dotyczyło militaris: 1000 mg standaryzowanego ekstraktu podane raz przed wysiłkiem 12 młodym mężczyznom. W kawach na rynku PL militaris deklaruje BeKeto, sinensis Clearly, a pozostałe marki gatunku nie podają. Wyniku z militaris nie przenosi się na sinensis.

Chaga, czyli błyskoporek podkorowy

Inonotus obliquus rośnie na brzozach jako czarna, spękana narośl. Z drzewa-gospodarza pochodzi część jej związków, między innymi betulina, dlatego chaga dzika może mieć inny skład niż hodowlana.

Chaga jest w 4 z 10 marek i ma 25 twierdzeń producentów, ale nie ma badań dawkowych u ludzi, tylko badania na zwierzętach. Nie ustalono więc dawki skutecznej u ludzi. To brak dowodu, a nie dowód, że nie działa.

Jakie inne grzyby spotyka się w mieszankach?

Szczegółowe zestawienie gatunków pojawiających się w mieszankach, poza czterema podstawowymi: shiitake, maitake i tremella.

Najczęstsze pytania

Który grzyb w kawie jest najważniejszy?

Zależy od kryterium. Najczęściej występuje soplówka, w 9 z 10 marek. Najłatwiej porównać dawkę z badaniami przy reishi. Gatunek badany pod kątem wydolności to kordyceps militaris.

Czy grzyby funkcjonalne można łączyć?

W kawach się je łączy, ale badania dotyczyły pojedynczych gatunków. Nie wiadomo, czy mieszanka działa inaczej niż każdy gatunek osobno. Wiadomo, że przy tej samej masie porcji każdego jest mniej.

Czy te grzyby są jadalne na surowo?

Większości nie je się na surowo: reishi i chaga są twarde i zdrewniałe, a soplówkę i shiitake przygotowuje się jak inne grzyby jadalne, po obróbce cieplnej. W kawie występują jako suszony proszek albo ekstrakt.

Źródła